Doğa olaylarından korkan çocuk

Dışarıda kararan gökyüzü, aniden pencereleri sarsan sert bir rüzgar ve ardından gelen o devasa gürültü… Birçok ebeveyn için sadece sıradan bir doğa olayı olan fırtına, minik bir çocuk için dünyanın sonu geliyormuş gibi hissettirebilir. Salonda koşturup kucağına atlayan, kulaklarını sıkıca kapatıp yatağın altına saklanmaya çalışan ya da gözlerinden sicim gibi yaşlar süzülen çocuğuna baktığında içinin cız ettiğini biliyorsun. Onu korumak, güvende olduğunu anlatmak istiyorsun ama bazen söylediğin hiçbir söz o korku dalgasını dindirmeye yetmiyor gibi görünebilir.

Çocukların dünyasında bilinmeyen her şey potansiyel bir tehlikedir. Yeri göğü inletecek kadar yüksek bir sesin nereden geldiğini, neden çıktığını ve kendilerine zarar verip vermeyeceğini henüz kavrayamamış olmaları son derece doğaldır. Böyle anlarda yapabileceğin en değerli şey, paniklemeden onun dünyasına inmek ve fırtınanın ortasında güvenli bir liman olabilmektir.

Korkuyu Küçümsemeden Dinlemek

Fırtına patladığında ve gök gürültüsü evi sardığında ağlamaya başlayan bir çocuğa refleks olarak verilen ilk tepkiler genelde mantık çerçevesindedir. ‘Korkacak bir şey yok’, ‘Bak evdeyiz, güvendeyiz’ ya da ‘Kocaman çocuk oldun, gök gürültüsünden korkulur mu hiç?’ gibi ifadeler dudaklarımızdan dökülüverir. Bu sözleri iyi niyetle, onu rahatlatmak için söylediğini biliyorum. Ancak korkudan kalbi hızla çarpan minik bir beden için bu cümleler genellikle ‘Senin hissettiğin şey anlamsız’ mesajı taşır.

Çocuğunun hissettiği duyguyu reddetmek yerine önce o duyguyu kabul etmek, aranızdaki güven bağını pekiştirir. Korku, bedeninde hissettiği son derece gerçek bir tepkidir. Ona mantıklı açıklamalar yapmadan önce sarılmak ve sadece orada olduğunu hissettirmek gerekir. Örneğin, şöyle bir yaklaşım deneyebilirsin: ‘Ses çok yüksekti ve seni korkuttu, değil mi? Gel, bana sarıl. Korkman çok doğal, ben buradayım ve güvendeyiz.’ Çocuğunun duygusunu onayladığında, yalnız olmadığını ve anlaşıldığını hisseder. Kendi iç dünyasındaki karmaşayı anlamlandırabilmesi için duygu düzenleme becerilerine ihtiyaç duyar; tıpkı duygularını ifade etmekte zorlanan canlıların anlatıldığı Kırgın Kirpinin Sessiz Günü hikayesinde olduğu gibi, çocuklar da anlaşıldıklarını hissettiklerinde sakinleşmeye başlarlar.

Sesleri Masallarla Ve Oyunla Evcilleştirmek

Soyut ve ürkütücü gelen doğa olaylarını somutlaştırmak ve onları neşeli figürlere dönüştürmek çocukların en büyük ilacıdır. İnsan bilmediği şeyden korkar. Gök gürültüsünün doğanın bir parçası olduğunu, tıpkı bizim gibi doğanın da bazen neşeli bazen de öfkeli veya heyecanlı olabileceğini masallar aracılığıyla anlatabilirsin.

Örneğin gök gürültüsünü, bulutların gökyüzünde büyük davullar çaldığı bir konser ya da gökyüzündeki devlerin taşınma günü olarak kurgulayabilirsin. Çocuğunla birlikte pencerenin arkasından güvenli bir şekilde dışarı bakıp şimşek çaktığında ‘Bak, fotoğraf makinesinin flaşı patladı, şimdi gökyüzü gülümseyen resimler çekiyor!’ diyebilirsin. Onlara eğlenceli hikayeler anlatmak korkunun yerini meraka bırakmasını sağlar. Sitemizde yer alan Gök Gürültüsü Gümbür’ün Sırrı masalı tam da bu zamanlar için harika bir rehberdir. Bu masalı birlikte okuyarak gökyüzünden gelen o heybetli seslerin arkasındaki sevimli hikayeyi keşfedebilir, ürkütücü gelen sesleri birlikte evcilleştirebilirsiniz.

Yalnızca gök gürültüsü değil, fırtınayla gelen yağmurun ve suyun doğaya canlılık kattığını anlatmak da bakış açısını değiştirecektir. Yağmurun toprağa, çiçeklere nasıl hayat verdiğini ve doğanın bu dönüşümünü anlamak için Damla ve Su Perisinin Hikayesi masalından ilham alabilir, doğanın tüm bu seslerinin arkasındaki büyük yaşam döngüsünü çocuğuna sevdirerek anlatabilirsin.

Güvenli Bir Sığınak Ve Rutin Oluşturmak

Fırtınalı havalarda çocukların somut bir güven alanına ihtiyacı vardır. Dışarıdaki kaotik hava, ev içerisindeki sıcak ve öngörülebilir rutinlerle dengelenebilir. Hava kararmaya ve şimşekler çakmaya başladığında evde belirli ritüeller başlatmak çocuğu zihnen ve ruhen rahatlatır.

Salondaki koltuk minderlerinden, battaniyelerden ve yastıklardan ‘Fırtına Çadırı’ veya ‘Güvenli Kale’ inşa edebilirsiniz. İçine küçük fenerler, en sevdiği peluş oyuncaklar ve birkaç masal kitabı koyabilirsiniz. Gök gürültüsü her duyulduğunda bu kalede birbirinize sarılıp sıcak bir süt içmek veya birlikte yumuşak müzikler dinlemek, o anı bir kriz durumundan eğlenceli bir aile ritüeline dönüştürür.

• Birlikte hareket edin: Kulaklarını kapatmak istiyorsa buna izin ver, hatta kulaklık takıp sevdiği bir çocuk şarkısını dinlemesini sağlayabilirsin.
• Duyusal odağı değiştirin: Fırtına anında eline yumuşak bir hamur vermek, kokulu bir mum yakmak veya el feneriyle duvarda gölge oyunları oynamak zihnini dışarıdaki seslerden uzaklaştıracaktır.
• Birlikte nefes egzersizi yapın: ‘Şimdi büyük bir kokulu çiçeği koklar gibi burnumuzdan derin bir nefes alıyoruz ve sonra doğum günü mumunu üfler gibi yavaşça veriyoruz’ diyerek bedeninin gevşemesine yardımcı olabilirsin.

Ebeveyn Sakinliğinin Çocuğa Yansıması

Çocuklar tehdit altında olup olmadıklarını anlamak için ilk olarak ebeveynlerinin yüz ifadesine ve beden diline bakarlar. Sosyal referans alma olarak adlandırılan bu süreçte, eğer sen şimşek çaktığında irkiliyorsan, telaşla pencerelere koşuyorsan ya da yüzünde endişeli bir ifade beliriyorsa, çocuğun senin bu tepkini ‘Gerçekten tehlikeli bir durum var’ şeklinde yorumlar.

Kendi içsel sakinliğini koruman, vereceğin en etkili mesajdır. O an derin bir nefes al, omuzlarını düşür, ses tonunu yumuşat ve gülümse. ‘Fırtına gerçekten çok güçlü esiyor ama biz sıcacık evimizde güvendeyiz’ mesajını hem sesinle hem de duruşunla ver. Tabii ki her çocuğun mizacı ve tepkileri birbirinden farklıdır. Bazı çocuklar birkaç tatlı sözle sakinleşirken, bazı çocukların bu korkuyu aşması çok daha uzun zaman ve sabır gerektirebilir. Çocuğunun temposuna saygı duymak bu sürecin en kritik noktasıdır.

Sonuç olarak doğa olayları, çocukların dünyayı tanıması ve kendi korkularıyla yüzleşmeyi öğrenmesi için doğal birer fırsattır. Şimşekler çakıp gök gürültüsü evi sardığında, korkuyu yok saymak yerine onu kucaklamayı seçtiğinde çocuğuna ömür boyu kullanacağı bir duygu yönetim becerisi hediye etmiş olursun. Ona sarıl, hikayelerin ve masalların şifalı dünyasına sığın ve dışarıdaki fırtına ne kadar sert olursa olsun, senin yanındayken daima güvende olduğunu hissettir.